Zoek en boek unieke workshops in Vlaanderen

Ontdek workshops die perfect bij jou passen – voor jezelf, met vrienden of als teambeleving!

🔍Help mij kiezen 🎁Geef een cadeaubon 🥳Specifieke gelegenheid?

+3100

Workshops

+330

Workshop gevers

>41000

Unieke momenten

Of ga direct naar

Als groep Individueel

In de kijker

Workshop Borduren (privé groep)

Gegeven door Lore

op aanvraag

vanaf 55,-

Komt naar jou toe vanuit Sint-Niklaas

4.7

Workshop Street Art & Graffiti

Gegeven door Jona

Zaterdag 24 oktoberom 14:00u - 16:00u

40,-

Gent

4.7

Oorbelkleien & Sip @ De Vleeshalle 15u30-17u30u

Gegeven door Sofie

Woensdag 24 juniom 15:30u - 17:30u

54,-

mechelen

4.8

Open atelier keramiek voor GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2uur ( maa1oa_0211)

Gegeven door Hilde

Maandag 2 novemberom 19:00u - 21:00u

12,5

Zaffelare

4.8

Open atelier keramiek voor gevorderden (+15j) 1 sessie van 2uur ( dia1oa_3006)

Gegeven door Hilde

Dinsdag 30 juniom 19:00u - 21:00u

12,5

Zaffelare

4.3

Acrylic pouring/fluid art

Gegeven door Inge

Vrijdag 12 juniom 09:30u - 12:30u

75,-

Hasselt

Tuften workshop

Gegeven door Nath

Maandag 22 juniom 19:00u - 22:00u

120,-

Berchem

4.8

Open atelier keramiek GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2uur ( dov1oa_1211)

Gegeven door Hilde

Donderdag 12 novemberom 09:30u - 11:30u

12,5

Zaffelare

4.8

Open atelier keramiek voor GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2uur ( doa1oa_1106)

Gegeven door Hilde

Donderdag 11 juniom 19:00u - 21:00u

12,5

Zaffelare

4.8

Schilderen met Bijenwas: Een inspirerende beginnersworkshop Encaustic Painting 1 sessie ( din1ep_2508)

Gegeven door Hilde

Dinsdag 25 augustusom 13:30u - 15:00u

30,-

Zaffelare

4.8

Pottendraaien of opbouwtechnieken keramiek voor beginners: proeverij 1sessie van 2 uur (+15j) (zav1kv_1209)

Gegeven door Hilde

Zaterdag 12 septemberom 09:30u - 11:30u

60,-

Zaffelare

Workshop Moswand walk-in voor events

Gegeven door Lore

op aanvraag

vanaf 20,-

Komt naar jou toe vanuit Sint-Niklaas

4.8

Open atelier keramiek voor GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2uur ( maa1oa_2109)

Gegeven door Hilde

Maandag 21 septemberom 19:00u - 21:00u

12,5

Zaffelare

4.8

Pottendraaien (+15j) 4 sessies van 2 uur ( dia4kv_0707_1407_2107_0408)

Gegeven door Hilde

Dinsdag 7 juliom 19:00u -dinsdag 4 augustus 21:00u

165,-

Zaffelare

4.8

Van heksen en tovenaars (met keramiek en meer). Een uniek verjaardagsfeestje in Tilly's Academie voor Creatieve Kunsten

Gegeven door Hilde

op aanvraag

vanaf 18,-

Komt naar jou toe vanuit Zaffelare

4.8

Schilderen als meditatie: ontmoet je innerlijke kunstenaar met Vedic Art, een kennismaking (+15j) 1 sessie van 6 uur ( did1va_2212)

Gegeven door Hilde

Dinsdag 22 decemberom 09:30u - 16:00u

65,-

Zaffelare

4.8

Open atelier keramiek voor GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2 uur (won1oa_2904)

Gegeven door Hilde

Woensdag 12 augustusom 13:30u - 15:30u

12,5

Zaffelare

Workshop Naaldvilten (privé groep)

Gegeven door Lore

op aanvraag

vanaf 55,-

Komt naar jou toe vanuit Temse

5.0

Groepsworkshop Macramé Spiegel

Gegeven door Andrea

op aanvraag

vanaf 49,-

Komt naar jou toe vanuit Bonheiden

Heeft een locatie in Mechelen

4.7

Workshop Street Art & Graffiti

Gegeven door Jona

Zaterdag 26 septemberom 14:00u - 16:00u

40,-

Gent

4.7

Kaarsen dippen - Inloopworkshop voor events

Gegeven door Sofie

op aanvraag

vanaf 12,-

Komt naar jou toe vanuit Kessel

4.9

Lederen handtas maken workshop 👜 halve dag

Gegeven door Wendy

Zaterdag 14 novemberom 09:30u - 13:30u

120,-

Essen

4.8

Workshop Kintsugi in groep

Gegeven door zarah

op aanvraag

vanaf 79,-

Komt naar jou toe vanuit Antwerpen

Heeft meerdere eigen locaties

4.8

Open atelier keramiek voor GEVORDERDEN (+15j) 1 sessie van 2uur ( doa1oa_1211)

Gegeven door Hilde

Donderdag 12 novemberom 19:00u - 21:00u

12,5

Zaffelare

Hoe werkt het?

1. Vind de leukste workshops

Gebruik de handige filters om te zoeken in het aanbod workshops van meer dan 330 gepassioneerde workshopgevers.

2. Boek je Spot of doe een aanvraag

Reserveer direct je ticket of vraag een workshop aan en kom meteen in contact met de workshopgever.

3. Beleef een onvergetelijke workshop

Maak samen, leer iets nieuws en creëer herinneringen die een leven lang meegaan.

Graag jouw workshops op Spot Workshops promoten?

Mijn workshops aanbieden

Vind workshops in jouw regio

Provincie Antwerpen

Provincie Vlaams-Brabant

Provincie West-Vlaanderen

Provincie Oost-Vlaanderen

Provincie Limburg

Regio Brussel

Geef een workshop cadeaubon!

Met deze workshop cadeaubon kan je kiezen uit meer dan 3100 workshops en DIY pakketten.

Maak een cadeaubon

Workshops voor diverse gelegenheden

We helpen je alvast op weg in jouw zoektocht naar een workshop voor jouw gelegenheid.

Creatieve date

Evenement

Teambeleving

Beurs of Markt

Bachelorette

Dit wil je niet missen

Over Spot Workshops

Ontdek meer dan 3100 workshops

Bij Spot Workshops werken we samen met bevlogen workshopgevers die een breed en gevarieerd aanbod bieden. Of je nu iets creatiefs, sportiefs of culinairs zoekt — hier vind je het.

Snel en overzichtelijk

We zorgen voor duidelijke en uitgebreide informatie, zodat je moeiteloos een shortlist van workshops kan maken voor jezelf of je groep.

Kwaliteit voorop

Onze workshopgevers staan garant voor kwaliteit en passie. Elke workshop is een unieke belevenis — geen standaardaanpak, maar een ervaring die je bijblijft.

Jouw one-stop-shop voor workshops

Of je nu een workshop zoekt voor jezelf, met vrienden, collega’s of voor een evenement, bij Spot Workshops vind je het allemaal. Workshops staan bij ons centraal — en dat merk je.

Meer te weten komen over wat we doen bij Spot Workshops?

Lees ons volledige verhaal

Creatieve workshops

Privé groepsworkshops Workshop kalender

4.7

Armbandjes - vrijgezellen

Gegeven door Sofie

op aanvraag

vanaf 45,-

Komt naar jou toe vanuit Kessel

Heeft een locatie in Kessel

Botanische tegels workshop

Gegeven door Hilde

Dinsdag 7 juliom 14:00u - 17:00u

75,-

Borgerhout

3.8

Journal workshop voor kinderen

Gegeven door Marie

op aanvraag

vanaf 15,-

Komt naar jou toe vanuit Gent

4.7

Glaskunst Workshop - Set Koraal Theelichtjes

Gegeven door Maaike

Zondag 2 augustusom 13:30u - 16:00u

90,-

Herentals

4.8

3D MOONLAMP EXPERIENCE - MECHELEN - MAAK JE EIGEN MAANLAMP

Gegeven door Lies

Vrijdag 9 oktoberom 19:00u - 21:00u

75,-

Mechelen

Dickasso Latte Art ☕️ naughty workshop for bachelorettes (18+)

Gegeven door Dietrich

op aanvraag

vanaf 90,75

Komt naar jou toe vanuit Antwerpen

Heeft een locatie in Antwerpen

4.7

Glaskunst Workshop - Koraalvaas

Gegeven door Maaike

Dinsdag 21 juliom 13:30u - 16:00u

145,-

Herentals

4.9

Workshop Kamerplanten verzorgen en verpotten voor beginners (groepsaanvraag)

Gegeven door Anneleen

op aanvraag

vanaf 45,-

Komt naar jou toe vanuit Mechelen

4.5

Weven Rafia Circle Art

Gegeven door Dominique

Woensdag 5 augustusom 10:00u - 13:00u

59,-

Jabbeke

Glas in lood: Eigen creatie in koperfolie

Gegeven door Demeester

Zaterdag 11 juliom 13:30u - 18:30u

95,-

Diksmuide

4.8

Adem, stem en lijf in zachte beweging – zangmoment 2 sessies van 2 uur ( vrv2ma_0506_1206)

Gegeven door Hilde

Vrijdag 5 juniom 10:00u -vrijdag 12 juni 12:00u

30,-

Zaffelare

Tapasschaaltjes Workshop Teambuilding

Gegeven door Jo

op aanvraag

vanaf 50,-

Heeft een locatie in Knokke-heist

4.9

Workshop glas-in-lood - maak je eigen kunstwerk (ANTWERPEN)

Gegeven door Thomas

Zondag 19 juliom 12:00u - 17:00u

115,-

Boechout, Antwerpen

Bepaal jouw woon-DNA

Gegeven door Marij

op aanvraag

vanaf 119,-

Komt naar jou toe vanuit Borgerhout

3.4

DIY-Box Speelse Droogbloemenkrans

Gegeven door Yannick

32,5 per persoon

4.7

Glaskunst Workshop - Paddenstoel

Gegeven door Maaike

Vrijdag 21 augustusom 13:30u - 16:00u

80,-

Herentals

4.5

Weven Rafia Circle Art

Gegeven door Dominique

Donderdag 27 augustusom 10:00u - 13:00u

59,-

Jabbeke

5.0

Tussen "Aarde en Lucht"

Gegeven door Peggy

Vrijdag 28 augustusom 14:00u - 16:30u

69,-

Zandhoven

4.7

Workshop Street Art & Graffiti

Gegeven door Jona

Zaterdag 12 septemberom 14:00u - 16:00u

40,-

Gent

4.9

Lederen portemonnee met de hand stikken

Gegeven door Wendy

Vrijdag 13 novemberom 09:30u - 14:00u

95,-

Essen

4.7

Glaskunst Workshop - Dames

Gegeven door Maaike

Dinsdag 18 augustusom 13:30u - 16:30u

165,-

Herentals

5.0

Privé workshop: Bloemenkrans met droogbloemen

Gegeven door Ann

op aanvraag

vanaf 69,-

Komt naar jou toe vanuit Kampenhout

Heeft meerdere eigen locaties

4.9

Lederen wallet maken zonder naaien (Privé groep)

Gegeven door Wendy

op aanvraag

vanaf 60,-

Heeft een locatie in Essen

Reisfiets bouwen (nieuw)

Gegeven door Tomas

op aanvraag

vanaf 2.600,-

Heeft een locatie in Gent

Food and drinks workshops

Privé groepsworkshops Workshop kalender

Kookworkshop Mexicaans: homemade tortilla's, bijgerechten en salsa's

Gegeven door Jemina

Donderdag 21 meiom 19:00u - 22:00u

75,-

Kiezegem (Tielt-Winge)

Inloopworkshop Cocktail & Mocktail bereiden 🍸

Gegeven door Pol

op aanvraag

vanaf 18,5

Komt naar jou toe vanuit Rumst

Uitverkocht

4.5

DIY pakket: Zomerbox

Gegeven door Aline

30,- per pakket incl. verzending

Taart workshop : koekjestaart

Gegeven door claudia

op aanvraag

vanaf 75,-

Heeft een locatie in Holsbeek

Fermenteren - Bruisende potjes vol kleur

Gegeven door Tina

op aanvraag

vanaf 90,-

Komt naar jou toe vanuit Puurs

Heeft een locatie in Puurs

5.0

Workshop fermentatie: Kimchi & Zuurkool

Gegeven door Kim

op aanvraag

vanaf 70,-

Komt naar jou toe vanuit Mere

4.6

Workshop Cadeaubon

Gegeven door Spot Workshops

20,- per pakket incl. verzending

Thee workshop

Gegeven door Annabelle

op aanvraag

vanaf 36,-

Komt naar jou toe vanuit Meulebeke

Black tasting, wijn proeven zonder zicht.

Gegeven door Jo

op aanvraag

vanaf 50,-

Heeft een locatie in Knokke-heist

Teambuilding workshop: Stapeltaart maken

Gegeven door Anouchka

op aanvraag

vanaf 50,-

Komt naar jou toe vanuit Geel

Heeft een locatie in Geel

5.0

Workshop Pizza met Ronny

Gegeven door Ronny

op aanvraag

vanaf 55,-

Komt naar jou toe vanuit Oudsbergen

Workshop gin tonic tasting

Gegeven door Pol

op aanvraag

vanaf 39,5

Komt naar jou toe vanuit Rumst

5.0

Online Workshop Fermentatie Healthy Drinks

Gegeven door Kim

door jou eender wanneer te raadplegen

59,-

5.0

Go Basic 1 Pasta maken!! Hoe makkelijk kan het zijn.

Gegeven door Belinda

Zaterdag 8 augustusom 14:00u - 17:00u

78,-

Geel

4.9

Cupcakes maken & versieren

Gegeven door Fleur

op aanvraag

vanaf 30,-

Komt naar jou toe vanuit Sint-Job-in-'t-Goor

Heeft een locatie in Sint-Job-in-'t-Goor

Mindset workshops

Privé groepsworkshops Workshop kalender

5.0

Functioneel ademen: workshop voor focus en stressregulatie

Gegeven door Jill

op aanvraag

vanaf 35,-

Komt naar jou toe vanuit Steenokkerzeel

Heeft meerdere eigen locaties

Leer oplopende spanning herkennen voor het te laat is

Gegeven door Sofie

op aanvraag

vanaf 75,-

Komt naar jou toe vanuit Houthalen

4.8

Intuïtief schilderen X Soul Art Healing

Gegeven door Lynn

Dinsdag 22 septemberom 19:00u - 21:30u

88,-

Erpe Mere

4.0

'Kaartleggen voor beginners' - Tarot workshop

Gegeven door Sandrine

op aanvraag

vanaf 199,-

4.5

Teambuilding Improvisatie

Gegeven door Nick

op aanvraag

vanaf 35,-

Komt naar jou toe vanuit Antwerpen

Heeft een locatie in Duffel

Workshop hartcoherentie

Gegeven door Kim

op aanvraag

vanaf 50,-

Komt naar jou toe vanuit Perk

Heeft een locatie in Perk

4.8

Adem, stem en lijf in zachte beweging – zangmoment 2 sessies van 2 uur ( vrv2ma_0412_1112)

Gegeven door Hilde

Vrijdag 4 decemberom 10:00u -vrijdag 11 december 12:00u

30,-

Zaffelare

Mindfulness workshop (2u30)

Gegeven door Stefanie

op aanvraag

vanaf 79,-

Heeft een locatie in Waregem

4.8

Ontspanning met een vleugje magie / spirituele vrouwencirkel

Gegeven door Lynn

op aanvraag

vanaf 29,-

Komt naar jou toe vanuit Erpe Mere

Volzet

4.9

Lepelsnijden dagworkshop

Gegeven door Rudi

Zaterdag 30 meiom 09:30u - 16:00u

97,-

Zonhoven

Buiten Adem Buiten: Stressreductie Workshop

Gegeven door ine

op aanvraag

vanaf 180,-

Komt naar jou toe vanuit Drongen

4.8

Adem, stem en lijf in zachte beweging – zangmoment 2 sessies van 2 uur ( vrv2ma_2205_2905)

Gegeven door Hilde

Vrijdag 22 meiom 10:00u -vrijdag 29 mei 12:00u

30,-

Zaffelare

4.8

Werken met orakelkaarten

Gegeven door Lynn

op aanvraag

vanaf 55,-

Komt naar jou toe vanuit Erpe Mere

De wereld van yoga en pilates

Gegeven door Lynn

op aanvraag

vanaf 18,-

Komt naar jou toe vanuit Eppegem

Heeft een locatie in Eppegem

Workshop dreambord - Visionbord

Gegeven door ine

25,- per pakket incl. verzending

Constructief feedback geven en ontvangen: van spanning naar groei

Gegeven door Anna Maria

op aanvraag

vanaf 60,-

Komt naar jou toe vanuit Zemst

Bepaal jouw woon-DNA

Gegeven door Marij

op aanvraag

vanaf 119,-

Komt naar jou toe vanuit Borgerhout

Yoga

Gegeven door Liesbeth

op aanvraag

vanaf 15,-

Komt naar jou toe vanuit Ekeren

4.7

Maak jouw eigen accessoire (keuze uit 4 projecten)

Gegeven door Anneke

Donderdag 11 juniom 18:00u - 21:00u

45,-

Erpe-Mere

Yogaworkshop

Gegeven door Lisanne

op aanvraag

vanaf 56,-

Komt naar jou toe vanuit Mechelen

Workshop Verbinde Communicatie & Samenwerking

Gegeven door Katrien

op aanvraag

vanaf 79,5

Komt naar jou toe vanuit Reet

4.6

Bureauyoga workshop

Gegeven door Bernhard

op aanvraag

vanaf 45,-

Komt naar jou toe vanuit Borgerhout

Zwangerschapspilates of -yoga

Gegeven door Lynn

op aanvraag

vanaf 18,-

Komt naar jou toe vanuit Eppegem

Heeft een locatie in Eppegem

Wat deelnemers ervaren

Leuke plek, vriendelijke gastvrouw!

Veerle

Keramiek schilderen - PYOP (paint your own pottery)

10/05/2026

Heel fijne workshop! Bij Caroline voel je je onmiddellijk op je gemak. Lekker ontspannend, je leert snel bij en je kan aan de slag.

Veerle

Oorbellen uit polymeerklei

03/05/2026

Lieven is de sympathieke lesgever bij deze workshop. Eerst krijg je een korte tour rond zijn atelier waar hij met passie vertelt over zijn liefde voor muziek en lutherie. Vervolgens ga je samen aan de slag, en als je even vast komt te zitten, helpt hij je weer goed op weg. Een echte aanrader voor jong en oud. Wij hebben er enorm van genoten.

Workshop "Een eigen banjo bouwen, samen met je (klein)kinderen".

15/05/2026

Het is een super leuke workshop waar je alle stappen van Glas-in-lood ramen leert en zelf kan uitvoeren. Een echte aanrader!

Femke

Workshop glas-in-lood - maak je eigen kunstwerk (ANTWERPEN)

04/05/2026

Ik vond het een heel aangename ervaring. Heel huiselijke ontvangst en kennismaking. Geert heeft alles goed uitgelegd en getoond. Zeker een aanrader.

alexa

Houtdraaien voor beginners - workshop

06/05/2026

Superleuke workshop. Goede begeleiding. Toffe locatie. Ik zou het terug doen! Je gaat naar huis met een mooi aandenken.

Heidi

Workshop terrazzo schaaltjes

12/05/2026

Het is een heel leuke activiteit en iedereen kan het. Je krijgt sowieso een mooi resultaat mee naar huis!

Tess

Workshop Tuften - Privé De Esdoornschool

08/05/2026

Een hele fijne workshop, waar je echt even je gedachten bij kan verzetten en de tijd vergeet. Origineel en voldoening gevend. Lieven had de nodige voorbereidingen gedaan zodat de workshop vlot kon verlopen. Iedereen was in staat om een leuk instrument te maken dat mee naar huis kon. Voor ons zoontje van 5j was het ideaal. Hij had zijn eigen instrumentjes om aan te werken (klepper en ritser) en kwam af en toe mee kijken/ helpen met wat mama en papa aan het maken waren. Er was een ontspannen sfeer en er was genoeg materiaal voorhanden. Aan het einde van de workshop nam Lieven de tijd om de snaarinstrumenten nog te stemmen. Je voelt dat hij zeer gepassioneerd is. Dat merk je ook aan het atelier dat enkele van zijn zelfgemaakte instrumenten tentoonstelt. Een creatief man met een groot hart en veel enthousiasme. We zouden de workshop zeker aanbevelen aan anderen!

Jamie

Word luthier voor 1 dag... Workshop "Een eigen banjo bouwen, samen met je (klein)kinderen".

12/05/2026

Het was een zeer leuke omgeving we konden dit buiten doen met mooi weer. Er was enorm veel keuzen van materiaal dat je kon gebruiken.

Emily

Keramiek schilderen - PYOP (paint your own pottery)

10/05/2026

Dat je heel snel een prachtig resultaat krijgt. Heel plezant om te doen. Het geeft je veel voldoening.

Caroline

Workshop Tuften - Privé De Esdoornschool

08/05/2026

Workshops per stad

Ontdek workshops in de populairste steden. Of je nu een creatieve workshop zoekt, een culinaire ervaring of een ontspannende activiteit – er is altijd iets leuks in jouw buurt.

Ontdek je graag welke workshops door lokale en gepassioneerde ondernemers worden aangeboden?

Bekijk alle workshops

Veelgestelde vragen

Wat is Spot Workshops?

Spot Workshops is een plek waar creativiteit, persoonlijke ontwikkeling, plezier en verbinding samenkomen. We zijn een jonge, gedreven start-up met één duidelijke missie: mensen hun leven nét dat tikkeltje kleurrijker en betekenisvoller te maken. Via ons platform ontdek en boek je unieke workshops. Van keramiek en schilderen tot koken & cocktails shaken. Of je nu iets voor jezelf zoekt, een moment wil delen met vrienden, een team beleving zoekt voor de collega's of een origineel cadeau nodig hebt: wij maken het eenvoudig om iets bijzonders te vinden. Maar Spot Workshops is meer dan een boekingsplatform. We bouwen aan een community van gepassioneerde workshopgevers en nieuwsgierige deelnemers. We geloven sterk in lokale talenten, echte connecties en ervaringen die blijven hangen. Ons doel? 'Happy' momenten creëren die je blijft herinneren. ✨ Momenten waarin je iets nieuws leert, even vertraagt en vooral: geniet.

Voor wie zijn de workshops bedoeld?

Onze workshops zijn er voor iedereen: beginners, creatievelingen, vriendengroepen, koppels, collega's en teams.

Kan ik alleen deelnemen of moet ik in groep komen?

Beide kan. Je kan individueel inschrijven voor open workshops of een private workshop boeken voor je eigen groep. Open workshop: je schrijft individueel in op een vaste datum. Private workshop: je boekt een workshop exclusief voor jouw groep (vrienden, familie, team…).

Hoe lang duren de workshops gemiddeld?

De meeste workshops duren tussen 1,5 en 3 uur. De exacte duur staat altijd vermeld bij de workshop.

Kan ik een workshop cadeau doen?

Zeker. Met onze Spot Workshops cadeaubon kan de ontvanger zelf een workshop kiezen op een moment dat past.

Organiseren jullie ook teambuildings en bedrijfsevents?

Ja. We organiseren teambuildings en workshops voor bedrijven — op locatie, in onze ateliers of op events. Van kleine teams (5–10 personen) tot grote groepen van 100+ deelnemers voor events met bijvoorbeeld inloopworkshops.

Zoek en boek unieke workshops in Vlaanderen

Of ga direct naar

In de kijker

Hoe werkt het?

1. Vind de leukste workshops

2. Boek je Spot of doe een aanvraag

3. Beleef een onvergetelijke workshop

Vind workshops in jouw regio

Geef een workshop cadeaubon!

Workshops voor diverse gelegenheden

Dit wil je niet missen

Over Spot Workshops

Ontdek meer dan 3100 workshops

Snel en overzichtelijk

Kwaliteit voorop

Jouw one-stop-shop voor workshops

Creatieve workshops

Food and drinks workshops

Mindset workshops

Wat deelnemers ervaren

Workshops per stad

Veelgestelde vragen

Wat is Spot Workshops?

Voor wie zijn de workshops bedoeld?

Kan ik alleen deelnemen of moet ik in groep komen?

Hoe lang duren de workshops gemiddeld?

Kan ik een workshop cadeau doen?

Organiseren jullie ook teambuildings en bedrijfsevents?

Liever nóg meer inspiratie?